1. Onder € 38 per uur ben je vermoedelijk werknemer

Vanaf 31 december 2026 geldt het rechtsvermoeden van werknemerschap. Werk je voor een zakelijke opdrachtgever onder een uurtarief van € 38? Dan kun je je erop beroepen dat je eigenlijk werknemer bent.

  • De opdrachtgever moet dan bewijzen dat je zelfstandig werkt.
  • Lukt dat niet, dan heb je recht op alles wat een werknemer heeft, van loon bij ziekte tot ontslagbescherming.
  • Het geldt ook voor opdrachten die al lopen.

In de wet staat € 36 per uur. Dat bedrag stijgt elk jaar mee met het minimumloon. Op 1 januari 2026 was het € 38.

Ook boven de grens kijken opdrachtgevers en de Belastingdienst hoe je werkt. Het tarief bepaalt alleen wie iets moet bewijzen.

2. De Belastingdienst controleert weer volledig

Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid. Wordt een opdracht gezien als een dienstverband, dan betaalt de opdrachtgever de loonheffingen na.

  • In 2026 legt de Belastingdienst geen verzuimboetes op. Bij opzet of grove schuld kan wel een boete volgen.
  • Vanaf 2027 hoort deze controle bij het gewone werk van de Belastingdienst.
  • Tot 2030 heft de Belastingdienst in principe niet verder na dan 1 januari 2025.

Het risico ligt vooral bij de opdrachtgever. Daarom kijken veel organisaties kritischer naar hoe ze freelancers inhuren.

3. De Zelfstandigenwet is nog een voorstel

Het kabinet wil met een nieuwe Zelfstandigenwet duidelijker maken wanneer je zelfstandig bent. Er komen twee toetsen:

  • De zelfstandigentoets kijkt naar jou als ondernemer: je factureert zelf, staat ingeschreven bij de KvK, hebt meerdere opdrachtgevers en draagt zelf ondernemersrisico.
  • De werkrelatietoets kijkt naar de opdracht: werk je daar zelfstandig genoeg?

Voldoe je aan allebei, dan zit je veilig.

De internetconsultatie liep van 1 tot en met 29 oktober 2026. Veel reacties gingen over de eis van meerdere opdrachtgevers. Het Adviescollege toetsing regeldruk adviseerde om het voorstel niet in te dienen. Het kabinet wil de wet aanpassen en mikt op januari 2028. Er kan dus nog veel veranderen.

4. De zelfstandigenaftrek daalt verder

  • In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200.
  • In 2027 is hij € 900. Dat staat al in de wet.
  • Voor starters komt er nu € 2.123 bij. Het kabinet wil dat in 2027 verlagen naar € 10 en in 2028 afschaffen. Dat voorstel zit in het Belastingplan 2027, waarover de Tweede en Eerste Kamer nog stemmen.

Voor beide aftrekposten moet je minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming besteden.

Minder aftrek betekent meer belasting over dezelfde winst. Reken daar in je tarief mee.

5. Een verplichte AOV komt eraan

Het wetsvoorstel voor de basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) ligt sinds maart 2026 bij de Tweede Kamer. Het kabinet mikt op een start rond 2030.

  • De premie wordt 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer € 177 per maand.
  • Word je arbeidsongeschikt, dan krijg je na twee jaar een uitkering. Die is maximaal het minimumloon.
  • Heb je een eigen AOV die minstens zo goed is, dan mag je daar blijven.

Het is nog een voorstel. Heb je nu geen AOV, kijk dan wat een verzekering voor jou kost. Neem die kosten op in je tarief.

Alles op een rij

Dit is wat hierboven staat, in één overzicht. Let vooral op de laatste kolom: een voorstel kan nog veranderen.

WatWanneerStand
Rechtsvermoeden onder € 38 per uurVanaf 31 december 2026Wet
Volledige controle op schijnzelfstandigheidSinds 1 januari 2025Loopt, in 2026 zonder verzuimboetes
Zelfstandigenaftrek € 9002027Wet
Extra aftrek voor starters verlagen en afschaffen2027 en 2028Voorstel in het Belastingplan 2027
ZelfstandigenwetKabinet mikt op januari 2028Voorstel
Verplichte AOV (BAZ)Kabinet mikt op rond 2030Voorstel bij de Tweede Kamer

Wat betekent het voor jou? Twee voorbeelden

Stel: je werkt voor € 35 per uur voor een zakelijke opdrachtgever. Dan zit je onder de grens van € 38. Je opdrachtgever moet kunnen laten zien dat je zelfstandig werkt. Reken erop dat hij daar vragen over stelt. Kijk ook of je tarief nog klopt. Met de uurtariefcalculator zie je wat je nodig hebt om je kosten, je AOV en je buffer te dekken.

Stel: je werkt voor € 75 per uur. Dan zit je ruim boven de grens. Toch kijken opdrachtgevers en de Belastingdienst ook bij jou hoe je werkt. Werk je al jaren voor één opdrachtgever, in zijn team en op zijn manier? Dan is een hoog tarief geen garantie. Bespreek met je opdrachtgever hoe jullie de opdracht inrichten.

Voor de aftrek een rekensom. In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200, in 2027 € 900. Dat is € 300 minder aftrek. Minder aftrek betekent meer belasting over dezelfde winst. Wat dat voor jou in euro's betekent, hangt af van je winst. Je boekhouder rekent het uit.

Zo laat je zien dat je zelfstandig werkt

De twee toetsen uit de Zelfstandigenwet zijn nog een voorstel. Toch geven ze een goed beeld van waar opdrachtgevers nu al naar kijken. Loop deze lijst na:

  • Je staat ingeschreven bij de KvK.
  • Je stuurt zelf je facturen.
  • Je werkt voor meerdere opdrachtgevers, of je bent actief op zoek naar meer.
  • Je draagt zelf ondernemersrisico: je loopt omzet mis als je geen opdracht hebt.
  • Je bepaalt zelf hoe je het werk doet en met welke spullen.
  • In je overeenkomst staat wat je oplevert, niet alleen hoeveel uur je werkt.
  • Je houdt bij voor wie je werkt en hoeveel uur.

Kun je de meeste punten afvinken, dan sta je sterker. Mis je er een paar, kijk dan wat je kunt aanpassen voordat je aan een nieuwe opdracht begint.

Wat je merkt bij opdrachtgevers

Omdat het risico vooral bij de opdrachtgever ligt, stellen opdrachtgevers meer vragen. In een intakegesprek gaat het vaker over hoe je werkt, niet alleen over wat je kunt. Bereid je daarop voor. Lees Het intakegesprek als freelancer: vijf vragen en een voorstel.

Sommige tussenpartijen bieden in plaats van een zzp-opdracht een dienstverband aan, zoals midlance of detachering. Wat dat met je tarief doet, lees je in Midlance, detachering of zzp: wat blijft er over van je tarief?.

Wat je nu al kunt doen

  • Reken je tarief opnieuw uit. Neem de lagere aftrek en een AOV mee. Gebruik de uurtariefcalculator.
  • Werk als ondernemer. Dat betekent meerdere opdrachtgevers, je eigen werkwijze en je eigen spullen. Stuur zelf je facturen.
  • Leg afspraken vast. Zet in je overeenkomst wat je oplevert en hoe je werkt. Doe je het werk ook zo, dan sta je sterker.
  • Houd bij voor wie je werkt. Met een overzicht van je opdrachten en uren laat je zien dat je 1.225 uur haalt. Het helpt ook bij een controle. Het klussenlogboek heeft er een tabblad voor.
  • Vraag je boekhouder wat de regels voor jouw situatie betekenen.

Twijfel je over een AOV? Lees AOV voor zzp'ers: wat komt er en wat regel je nu?. Wil je weten of je tarief past bij de markt, kijk dan bij de markttarieven per vakgebied.

Veelgemaakte fouten

  • Wachten tot alles vaststaat. Een deel is al wet. Je tarief en je administratie kun je nu al op orde brengen.
  • Een voorstel lezen als wet. De Zelfstandigenwet en de verplichte AOV kunnen nog veranderen. Kijk voor de laatste stand bij de Rijksoverheid.
  • Denken dat een hoog tarief genoeg is. Ook boven € 38 per uur telt hoe je werkt.
  • Je uren niet bijhouden. Zonder overzicht kun je niet laten zien dat je 1.225 uur haalt.
  • Een overeenkomst tekenen die niet past bij hoe je werkt. Wat op papier staat, moet ook zo gebeuren.

Veelgestelde vragen

Geldt het rechtsvermoeden ook voor opdrachten die al lopen?

Ja. Het rechtsvermoeden geldt vanaf 31 december 2026, ook voor opdrachten die dan al lopen.

Ben ik boven € 38 per uur veilig?

Niet vanzelf. Het tarief bepaalt alleen wie iets moet bewijzen. Opdrachtgevers en de Belastingdienst kijken ook boven de grens hoe je werkt.

Is de Zelfstandigenwet al ingegaan?

Nee. Het is een voorstel. Het kabinet wil de wet aanpassen en mikt op januari 2028. Er kan nog veel veranderen.

Moet ik nu al een AOV nemen?

De verplichte AOV is nog een voorstel, met een start rond 2030. Heb je nu geen AOV, kijk dan wat een verzekering kost en neem dat mee in je tarief. Heb je een eigen AOV die minstens zo goed is, dan mag je daar volgens het voorstel blijven.

Klussen die je anders mist

Jobbie zoekt elke dag in LinkedIn-posts en op ruim 1.600 werken-bij-pagina's. Elke avond krijg je de nieuwe klussen in jouw vakgebied in je mail.

Maak je gratis account →

Stand van 12 november 2026. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies.

Bronnen